[صفحه اصلی ]      
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اخبار ::
آرشیو اخبار ::
ورزش و سلامت::
پرسش و پاسخ::
برقراری ارتباط ::
::
نشریه مسیر توسعه

AWT IMAGE

فرم اشتراک نشریه مسیر توسعه 

..
آر.اس.اس
AWT IMAGE 
..
خبرنامه الکترونیک

..
ورزش و سلامت
..
:: مقدمه ای بر فیزیولوژی ورزشی ::

  در ابتدا با توجه به آسیبهای ورزشی و چگونگی پیشگیری یا درمان آنها ، باید اطلاعات و اگاهی های هر چند جزئی از فیزیولژی ورزشی داشت

  در طب ، فیزیولوژی ورزشی را اینگونه تعبیر می کنند که :

  " مطالعه آموزش تاثیرات بلند مدت فوری و مشارکت ورزش بر روی سیستم متعلق به جسم انسان"

  . فیزیولوژی ورزشی به ۴ بخش عمده تقسیم می‌شود:

  1 )آمادگی جسمانی، 2 )فیزیولوژی عضلات، 3 )فیزیولوژی گردش خون ، 4 )فیزیولوژی تنفس

  بدن انسان برای اینکه بتواند نقش خود را به طور مؤثر در زندگی ایفا کند باید از آمادگی جسمانی خوبی برخوردار باشد یعنی به طور مداوم انرژی لازم را در اختیار داشته باشد تا بتواند وظایف خود را به نحو احسن انجام دهد. وقتی سخن از آمادگی جسمانی به میان می‌آید مقصود از آن داشتن چنان قلب ، رگ‌های خونی و شش‌ها و ماهیچه‌هایی است که بتوانند وظایف خود را به خوبی انجام دهند و با شور و نشاط تمام در فعالیت‌ها و تفریحات سالمی شرکت کنند که افراد عادی و غیر فعال از انجام آنها ناتوانند. عوامل متعددی در آمادگی جسمانی مؤثر است اما چهار عامل بیش از عوامل دیگر در این میان ایفای نقش می‌کنند این عوامل عبارت‌اند از:

  1)نیروی ماهیچه، 2 ) استقامت ماهیچه، 3 ) انعطاف ماهیچه و 4 ) استقامت قلبی ریوی

 

 

  اثر ورزش بر روی تغذیه و دستگاه گوارش

  انرژی لازم برای انجام ورزش از اکسیده شدن مواد غذائی که قسمت عمده آن از سوختن مواد قندی و چربی‌ها به‌دست می‌آید حاصل می‌گردد که نتیجهٔ آن زیاد شدن اشتها و خوردن غذای بیشتر و بالاخره زیادتر شدن دفع مواد زائد بدن خواهد بود و در نتیجهٔ آن، فعالیت‌های غددی توسعه یافته، اشتها تحریک شده و عمل هضم تسریع می‌شود. برای اشخاص خانه‌نشین و بی‌حرکت و افرادی که در اثر پرخوری خسته می‌شوند، ورزش دارای اثری نیکو است و نزد این افراد عمل دفع سرعت می‌یابد

  . نزد افراد در سنین مختلف پس از چند هفته تمرین ورزشی، کاهش مقدار کلسترول، اسیداوریک و اوره خون مشاهده شده است. هم‌چنین ادرار که عمل دفع اساسیسموم بدن را تأمین می‌کند غلیظ‌تر گردیده و مواد دفعی آن بیشتر شده است.

  ورزش مانع جمع‌شدن مواد زائد در بدن می‌گردد. چون معده و کبد و روده‌ها می‌باید پیوسته غذای لازم را به عضلات برسانند و برای این کار فعالیت می‌کنند، سلول‌های تشکیل‌دهنده آنها همیشه شاداب و سالم باقی می‌ماند. بالعکس در اشخاصی که بی‌حرکت هستند و حتی از راه رفتن هم دریغ می‌ورزند، مواد دفعی غذائی به زحمت خارج می‌شود و علاوه بر آن که سموم این مواد گاه از راه روده جذب بدن می‌شود و در واقع یک نوع مسمومیت مختصر و دائم ایجاد می‌کند، پس از مدتی سبب گشادشدن معده و روده‌ها نیز می‌گردد و کبد و سایر غدد مترشحه هاضمه نیز به مناسبت کار زیاد خسته و فرسوده می‌شود و همه این عوامل دست به‌دست هم داده، اختلال شدیدی در دستگاه گوارش به‌وجود می‌آورند.

  لازم به یاد‌آوری است که معده و روده و سایر قسمت‌های داخلی شکم به‌وسیله یک جدار عضلانی سفت و محکم که از عضلات مورب ساخته شده و از استخوان جناغ سینه تا بالای زهار کشیده شده و روی شکم را پوشانیده است، با کمک یک عضله مدور داخلی به‌طور افقی اعضاء دستگاه گوارش را در وضع خود نگاه می‌دارد. این عضلات که به محکمی چوب و قدرت ارتجاعی شبیه به فنر هستند، مانع از آن می‌شوند که محتویات شکم جای خود را تغییر دهند و به‌واسطه وزنی که دارند در حالت ایستادگی به طرف پائین متمایل شوند ولی گاه اتفاق می‌افتد که این عضلات ضعیف و نازک می‌شوند و سلول‌های چربی جای کمبود آن را پر می‌کند و به این ترتیب استحکام عضلات کم می‌شود به‌طوری‌که دیگر نمی‌توانند مثل سابق جلوی افتادگی احشاء را بگیرند و عوارض مختلفی مثل پائین افتادن معده و گاه بیرون آمدن روده از محل تقاطع عضلات پیدا می‌شود.

 

  بعضی از اشخاص تصور می‌کنند که راه رفتن تنها می‌تواند جایگزین ورزش‌های روزانه بشود، این نظریه صحیح نیست و راه‌رفتن نمی‌تواند عضلات شکم را به‌کار وادارد. بدیهی است که به هرحال راه رفتن بهتر از نشستن و خوابیدن است ولی اگر قرار بشود، کسی بخواهد در عین به‌دست آوردن سلامت کامل از تناسب اندام هم برخوردار شود باید حتماً به تمرینات بدنی و ورزش‌های شکمی نیز بپردازد.

  . افتادگی اعضاء دستگاه گوارش به شکل شدید آن خوشبختانه خیلی زیاد نیست با این حال در اشخاصی که فعالیت بدنی ندارند انواع خفیف آن فراوان است و اشخاص مبتلاء همیشه دچار نفخ معده و یبوست مزاج می‌باشند. تنها راه علاج، تمرینات بدنی و شکمی خیلی کوتاه و سبک روزانه است که می‌تواند این عوارض را برای همیشه برطرف سازد. بدیهی است اگر در عین حال، پیروی از رژیم غذایی رعایت شود بیمار خیلی زودتر بهبودی می‌یابد.

  مسلم است که ورزش برای اینکه دارای نتیجه رضایت‌بخشی باشد. باید به‌وسیلهٔ اشخاصی که به‌حد کافی و به‌طور متنوع غذا می‌خورند تمرین شود. در دوران محدودیت غذائی یا در مواردی که غذای شخص ناکافی باشد، توصیه می‌شود که حتی‌المقدور از تمرینات ورزشی که سبب مصرف شدن کالری خیلی زیاد می‌شود پرهیز گردد.

  با توجه به آنچه گذشت، تأثیر ورزش بر سلامت جسم و روان را به شرح زیر می‌توان خلاصه نمود:

  ۱. ازدیاد حجم ریه‌ها

  ۲. کمک به دفع سموم بدن

  ۳. نظافت پوست و تأمین سلامت آن

  ۴. تنظیم حرارت بدن

  ۵. بهبود گردش خون

  ۶. ازدیاد گلبول‌های قرمز و هموگلوبین خون

  ۷. تقویت کار قلب

  ۸. تقلیل خطرات بروز بیماری‌های قلب و عروق

  ۹. تسهیل خواب و استراحت در دنبال خستگی جسمی

  ۱۰. جلوگیری از پرخونی احشاء

  ۱۱. کمک به هضم و جذب غذا

  ۱۲. تقویت دستگاه عضلانی - عصبی و تنظیم تعادل آن

  ۱۳. بهبود سلامت روان

  اثر روی سیستم عصبی

  ورزش عملی است ارادی و در عین حال که سبب تنظیم و درستی حرکات می‌گردد، خونسردی، مهارت، نرمش و سرعت در کار را نیز باعث می‌شود.

  اثر روی دستگاه حرکتی

  واضح‌ترین تأثیر ورزش، زیاد شدن قدرت عضلانی است. هیچ عضوی به اندازهٔ عضلات در نتیجه بی‌حرکتی و عدم فعالیت ناتوان نمی‌شود. کند بودن جریان خود در بافت‌های عضلانی اشخاصی که ورزش نمی‌کنند و تحرک کمتری دارند باعث می‌گردد که از وزن عضلات بدن نسبت به وزن طبیعی به مقدار زیاد کاسته شود. بدین‌ ترتیب ۵۰ درصد وزن عضلانی بدن به ۳۰ تا ۳۵ درصد تنزل می‌کند. در این هنگام یک عدم تعادل در متابولیسم بافت‌های بدن پیدا می‌شود بدین معنی که جای عضلات از دست رفته را چربی و سلول‌های ناتوان پر می‌کنند و منجر به چاقی مرضی و نرمی عضلات می‌گردد. بعضی از اشخاص پس از این که وزن عضلات آنها کاسته شد آن عضلات به همان حال باقی می‌ماند و شخص لاغر و استخوانی می‌گردد و در هر دو صورت یعنی چاقی و یا لاغری زیاد هر دو، هم از نظر زیبائی و هم از نظر سلامت جسمانی عواقب نامطلوبی دارند.

  افزایش نیروی عضلانی سبب تکمیل و طبیعی شدن وضعیت بدن می‌گردد و به‌همین سبب بهترین وسیله برای جلوگیری از خمیدگی ستون مهره‌ها به‌شمار می‌رود. تقویت عضلانی شکم به‌وسیلهٔ ورزش برای اشخاص مبتلا به افتادگی شکم و سوءهاضمه مفید و بهتر از بستن شکم‌بند می‌باشد و حرکت مفاصل تسهیل می‌گردد.

  اثر در دستگاه تنفس

  دستگاه تنفس که مأمور رسانیدن اکسیژن به بافت‌ها است، در حالت معمولی بدون اینکه شخص توجه داشته باشد، در هر تنفس نیم‌لیتر هوا داخل ریه او می‌کند. یعنی در واقع از ظرفیت کلی ریه‌ها فقط حدود ۱۰/۱ آن به کار می‌افتد و همین‌امر سبب می‌شود که بسیاری از مواد زائد بدن که باید به‌وسیلهٔ ترکیب شدن با اکسیژن خارج شوند در بدن باقی بماند. در هنگام ورزش احتیاج فراوان به اکسیژن افزایش فوق‌العادهٔ تبادلات ریوی را ایجاب می‌کند و این کیفیت به‌صورت زیاد شدن تعداد حرکات تنفسی و افزایش ظرفیت قفسه صدری ظاهر می‌شود. به‌عبارت دیگر در اثر ورزش تنفس عمیق‌تر گشته، گازکربنیک و سایر سموم بدن سریع‌تر دفع می‌گردند.

  اثر در گردش خون

 

 

  در اثر ورزش و حرکات عضلات، ضربان قلب بیشتر و قوی‌تر می‌گردد. در نتیجه اکسیژن و غذای بیشتری به بافت‌های بدن می‌رسد و سبب تقویت آنها می‌شود. به‌عقیدهٔ متخصصین قلب، ورزشی که به‌طور مرتب و صحیح انجام شود، باعث جلوگیری از سکته‌های قلبی می‌شود. به‌طوری که اشخاص فعال کمتر از اشخاص تنبل سکته می‌کنند و در صورت بروز سکته زودتر خوب می‌شوند.

 

  دکتر علی یعقوبی

  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


کد امنیتی را در کادر بنویسید >
::
دفعات مشاهده: 8743 بار   |   دفعات چاپ: 1284 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 251 بار   |   0 نظر
وب دا webda
زابل - میدان جهاد -خیابان شهید باقری -ستاد مرکزی دانشگاه علوم پزشکی زابل ، مرکز تلفن : 2254534- 2225405 - 2254532 - 2225402 تلفن گویا : 2254700 تمامی حقوق معنوی این پایگاه متعلق به دانشگاه علوم پزشکی زابل می باشد
Persian site map - English site map - Created in 0.181 seconds with 957 queries by AWT YEKTAWEB 3174